Ailanthus altissima, poznat kao žljezdasti pajasen, bogač, rajsko stablo, kiselo drvo, božje drvo, jelš i smrdelj, je drvo sa neparno perastim listovima. Porijeklom je iz sjeverne i središnje Kine gdje se koristi u tradicionalnoj medicini. Takođe je domaćin vrsti svileni moljac te popularno stablo u parkovima, cijenjeno zbog svoje otpornosti. Ljudi koji žive u blizini  kineske Žute rijeke zovu je chunshu, ili “proljetno stablo”. Ime proizilazi iz činjenice da je A. altissima jedno od posljednjih stabala koje izlazi iz stanja mirovanja, a njegovo listanje ukazuje na to da je zima doista završena. Iako ima neke sličnosti s rodom Fraxinus, porijeklom iz Evrope, osobito sa bijelim jasenom (Fraxinus excelsior), razlikujemo ih po broju spojeva u njihovim listovima – jasen ih rijetko ima više od 11, dok kod pajasena taj broj obično prelazi 17.

Pajasen je jedna od prvih vrsta koja je iz Kine donesena na Zapad, već 1751. godine. Iako je vrlo brzo postao popularan u parkovima, entuzijazam je ubrzo nestao nakon što su vrtlari upoznali njegove navike brzog stvaranja izdanaka i njegov neugodan miris. Pelud ovog stabla može biti alergen i u kontaktu sa kožom može uzrokovati osip pa i upalu srčanog mišića. Unatoč tome, pajasen se sadio u uličnim drvoredima gotovo cijeli 19. vijek. U mnogim se zemljama, uključujući Hrvatsku, brzo raširio, zahvaljujući otpornosti na pH i sušu. Može ga se naći na  degradiranim staništima. Ubraja se u drvenaste vrste koje najviše podnose zagađenje, uključujući sumpor dioksid kojeg apsorbira u svoje lišće. Relativno je otporan na ozon, a visoke koncentracije žive nađene su u tkivu biljke.

Još jedan razlog uspješnog širenja ovog drveta je toksin ailanton koji inhibira rast konkurentnih biljaka. Te alelopatske kemikalije u najvećoj su koncentraciji prisutne u kori i korijenu, ali može ih se naći i u lišću, deblu i sjemenkama biljke. Ove hemikalije ne utiču na stablo pajasena, što ukazuje da A. altissima ima odbrambeni mehanizam za sprečavanje autotoksičnosti. Raste izuzetno brzo. U prve četiri godine života, prosječno raste 1-2 metra godišnje, na taj način brzo zasjenjuje tlo ispod sebe, što otežava rast ostalog drveća. Starija stabla, iako rastu mnogo sporije, ipak to čine brže od stabala ostalih vrsta. Studije su pokazale da žensko stablo može proizvesti i do 300.000 sjemenki godišnje. Ako se sječe, brže se razmnožava. Svi ti faktori rezultiraju da pajasen formira guste šumske sastojine na kojima druge vrste ne rastu, što značajno utiče na lokalnu biološku raznolikost.

Zbog negativnog uticaja na biološku raznolikost, Ailanthus altissima je uvrštena na Popis invazivnih stranih vrsta koje izazivaju zabrinutost u Evropskoj Uniji. Vrste uključene na ovaj popis podliježu ograničenjima i mjerama držanja, uvoza, prodaje i uzgoja, utvrđenima u Uredbi EU.

Trenutno u okviru programa "Arhus centar" nema aktuelnih projekata.

Trenutno u okviru programa "Naš prostor" nema aktuelnih projekata.

Centar za životnu sredinu, pored projekata koje realizuje u okviru definisanih programa, aktivno radi i na drugim temama iz oblasti životne sredine i umrežavanja sa drugim organizacijama na regionalnom i međunarodnom nivou. U sekciji "Ostali projekti" prezentujemo projekte koji tematikom nisu vezani za određeni program.

Aktuelni projekti Završeni projekti

Trenutno u okviru programa "Arhus centar" nema aktuelnih projekata.

Trenutno u okviru programa "Naš prostor" nema aktuelnih projekata.

Centar za životnu sredinu, pored projekata koje realizuje u okviru definisanih programa, aktivno radi i na drugim temama iz oblasti životne sredine i umrežavanja sa drugim organizacijama na regionalnom i međunarodnom nivou. U sekciji "Ostali projekti" prezentujemo projekte koji tematikom nisu vezani za određeni program.

Aktuelni projekti Završeni projekti

Lost your password?