Sastanak organizacija koje su dio projekta “Šume bez granice 2.0” sa istraživačima/ekspertima održao se od 3. do 6. februara 2026. godine na Trebeviću (Sarajevo, Bosna i Hercegovina), lokalitetu simboličnog naziva “Prvi šumar”.
“Zadovoljstvo nam je što je Centar za životnu sredinu uz podršku njemačke fondacije EuroNatur uspio da okupi značajnu grupu priznatih istraživača prašuma, kako iz regije, tako i iz cijele Evrope”, istakla je Aleksandra Anja Dragomirović iz Centra za životnu sredinu.
Učesnici
Istraživači su se okupili sa ciljem da zajednički rade na potencijalnoj metodologiji za buduća istraživanja prašuma i starih šuma za: Hrvatsku, Crnu Goru, Albaniju i Bosnu i Hercegovinu, usaglašenoj sa Smjernicama EU za zaštitu prašuma i starih šuma Evrope. Nacrt metodologije su pripremili i predstavili eksperti sa Fakulteta za prirodne nauke (CULS) iz Praga, Češki univerzitet: Martin Mikoláš i Rhiannon Gloor. Pored kolega sa CULS univerziteta, sastanku su u Bosni i Hercegovini prisustvovali: Dalibor Ballian (BiH), Srđan Keren (Poljska/BiH), Srđan Bilić (BiH), Abdulla Diku (Albanija), Krešimir Begovič (Hrvatska/Češka), Jakob Pavlin (Hrvatska/Češka) i Stjepan Mikac (Hrvatska). Pored navedenih istraživača, kao i predstavnika udruženja: CZIP (Crna Gora), BIOM (Hrvatska), EuroNatur (Njemačka), PPNEA (Albanija) i Centra za životnu sredinu – kao organizatora i domaćina sastanka. Na skupu su putem video linka prisustvovali i istraživači: Milić Čurović (Crna Gora), Tomas A. Nagel (Slovenija), Francesco Maria Sabatini (Italija), Andrej Bončina (Slovenija), Miroslav Svoboda (Češka) i Elvin Toromani (Albanija).
Aktivno učešće na sastanku su uzeli predstavnici naše zemlje: prof. dr. Dalibor Ballian, prof. dr. Srđana Keren i ma Srđan Bilić, koji su dali značajan doprinos procesu dorade metodologije za područje Bosne i Hercegovine.
Ispred Centra za životnu sredinu, kao organizatorice i učesnice sastanka su prisustvovale: Aleksandra-Anja Dragomirović i Branislava Dukić.
Izlet u Ravna valu
Radni dio sastanka je upotpunjen terenskom ekskurzijom u jednu od dvanaest opisanih prašuma Bosne i Hercegovine – prašumu Ravna vala na planini Igman. Ravna vala, jedna od rijetkih preostalih prašuma Evrope, opstaje uprkos prostornoj stješnjenosti između putne infrastrukture i turističkih kompleksa. Na žalost ekspanzija izgradnje stambeno-turističkih objekata devastira šume Bjelašnice i Igmana i čine značajnu prijetnju ovom vrijednom prirodnom dobru.
Uprkos postojećim pritiscima na ovu prašumu, ona i dalje baštini neprocjenjive prirodne vrijednosti. Posjeta grupe istraživača i priznatih naučnika iz Evrope, kao i predstavnika udruženja koja se bave zaštitom i istraživanjem prirode iz regije, je potvrdila ono što već naša šumarska nauka decenijama zna – da je ovo iznimno vrijedan prirodni kompleks, relikt prirode i prirodnih starih šuma Evrope.
Zahvaljujemo se kolegama domaćinima na terenu prilikom posjete prašumi:
-Prof. dr. Dalibor Ballian je prezentovao kolegama osnovne vrijednosti Ravne vale, ali i prijetnje za njeno dugoročno očuvanje.
– Sa nama je bio i dipl. ing. šum. Mirsad Čović, šef organizacione jedinice šumarstva “Igman”, KJP, “Sarajevo-šume”, predstavnik zvaničnog upravljača i “čuvara” ove jedinstvene prašume.
Udruženja posvećena zaštiti prirode: CZZS, BIOM, CZIP, PPNEA će u saradnji sa naučnicima u narednim godinama raditi na istraživanju potencijalnih prašuma i pretpostavkama za njihovo trajno očuvanje i zaštitu.
Preuzmite knjigu o prašumama
Više o prašumama Bosne i Hercegovine možete saznati u knjizi “Naše prašume” – koju možete preuzeti na linku: https://czzs.org/multimedia/publikacije/biodiverzitet-i-zasticena-podrucja/#flipbook-df_28837/1/
Foto: ©Branislava Dukić
