Povodom Međunarodnog dana prašuma koji se obilježava 14. septembra svake godine izdvajamo nekoliko zanimljivih i edukativnih činjenica o prašumama u BiH.

Prašumama se smatraju šume koje su sačinjene od stabala različite veličine i starosti a koje su nastale i razvijale se po prirodnim zakonima, bez ljudskog uticaja. U njima se odvijaju prirodni procesi počevši od klijanja pa sve do prirodnog odumiranja stabala i procesa koji slijede poslije. Svaki član prašume ima svoju ulogu te na taj način doprinosi ravnoteži sistema. Odumiruća i umrla stabla su neizostavne komponente prašumskih ekosistema i omogućavaju život mnogobrojnim životinjama i biljkama.

Da li ste znali da Bosna i Hercegovina ima svoje prašume, tačnije njih 12, koje su izuzetno bogate florom i faunom?

Sve naše prašume se odlikuju interesantnim biljnim i životinjskim vrstama, očuvanim šumskim biljnim zajednicama, prelijepim pejzažima, izvorima i čistim vodotocima. Tako u našim prašumama obitavaju životinje poput vukova, medvjeda, divljih koza, srndaća, lisica, veprova i kuna, kao i orlovi, sokolovi, tetrijebi, kosovi, jarebice… Najzastupljenija su stabla bukve i jele, bijelog i crnog bora, hrasta, javora, brijesta, jasena, smreke.

Najpoznatija prašuma u Bosni i Hercegovini je Perućica, koja se nalazi u sastavu Nacionalnog parka Sutjeska. Perućica je ujedno i najveća i među posljednjim sačuvanim prašumama u Evropi, a u njoj je registrovano više od 170 vrsta grmlja i drveća, od kojih su neka stara i po 300 godina. Procjenjuje se da je Perućica stara 20.000 godina.

Prašuma Janj

Krajem jula ove godine Odbor za svjetsku baštinu UNESCO-a proglasio je prašumu Janj kod Šipova prirodnim dobrom od svjetskog značaja. Prašuma Janj našla se među 15 novih zaštićenih područja iz šest država potpisnica Konvencije UNESCO o zaštiti prirodne i kulturne baštine i tako postala prvo prirodno dobro iz Bosne i Hercegovine koje je uvršteno na UNESCO listu svjetske baštine.

Foto: Jugoslav Brujić