Više od 11.000 naučnika iz 153 zemlje službeno je proglasilo klimatsko vanredno stanje.  Tim naučnika analizirao je niz mjera, uključujući površinu planete, rast stanovništva, stope plodnosti, emisiju ugljika i potrošnju energije.

Oni se nadaju da će njihovo istraživanje podstaknuti i globalni odgovor, posebno od vlada za koje vjeruje da nemaju inicijativu. Deklaracija kojom se proglašava klimatska kriza, ne samo da upozorava na opasnosti od klimatskih promjena, već predviđa šest područja na koja bi čovječanstvo trebalo odmah djelovati, ako želi ublažiti uticaj globalnog zagrijavanja, a to su: energija, kratkotrajni zagađivači, priroda, hrana, ekonomija i stanovništvo.

Bez dubinskih i trajnih promjena, svijet se suočava sa „neprepričljivom ljudskom patnjom”, navodi se u studiji. Naučnici kažu da imaju moralnu obavezu da upozore na razmere ove opasnosti.

Objavljeno u danu kada su satelitski podaci pokazali da je prethodni mjesec bio najtopliji oktobar u istoriji, novo istraživanje pokazuje da je mjerenje temperature površine zemlje neadekvatan način za bilježenje realnih opasnosti od pregrijavanja.

Autori su zato uzeli u obzir različite podatke za koje vjeruju da predstavljaju „paket grafičkih vitalnih znakova klimatskih promjena tokom posljednjih 40 godina”. Ovi indikatori obuhvataju rast ljudske i životinjske populacije, proizvodnju mesa po glavi stanovnika, globalni gubitak šumske površine, kao i korištenje fosilnog goriva.

U nekim oblastima došlo je do napretka. Na primjer, obnovljivi izvori energije su u značajnom porastu, pa je korišćenje vjetra i solarne energije u porastu od 373 odsto po deceniji – ali je još uvijek 28 puta manje od upotrebe fosilnog goriva 2018. godine.

Posmatrani zajedno, većina indikatora vitalnih znakova, po mišljenju naučnika, ide u pogrešnom smijeru i doprinosi klimatskom vanrednom stanju.

„Vanredno stanje znači da ukoliko ne postupamo i ne odgovaramo na klimatske promjene smanjenjem emisije ugljenika i stočarske proizvodnje, kao i smanjenjem krčenja zemljišta i upotrebe fosilnog goriva, uticaji će verovatno biti mnogo ozbiljniji nego što smo do danas iskusili”, rekao je glavni autor doktor Tomas Njusom sa Univerziteta u Sidneju.

„To bi moglo da znači da u nekim područjima na planeti ljudi ne mogu da se nasele”.

Kako se ova studija razlikuje od drugih izveštaja o klimatskim promenama?

Ova studija ponavlja mnoga upozorenja o kojima su pisali naučnici, uključujući i Međuvladin panel o klimatskim promenama (IPCC). Autori žele da predstave jasnu i jednostavnu geografsku sliku šireg spektra indikatora koja može da javnosti i vladama jasno da stavi do znanja da je situacija ozbiljna, a da je reakcija na nju slaba. Uništavanje drveća mora da prestane ukoliko će se države ozbiljno baviti klimatskim promenama.

Ono u čemu se ova studija razlikuje je što pokazuje da iako je situacija loša, nije beznadežna. Naučnici pokazuju šest oblasti u kojima treba preduzeti hitne korake, a to su:

Energija: Političari treba da propišu dovoljno visoke naknade za emisiju ugljenika kako bi motivisali manju upotrebu fosilnog goriva, treba da ukinu subvencije kompanijama koje proizvode fosilno gorivo i da primjene mjere očuvanja životne sredine i da istovremeno zamijene upotrebu nafte i gasa obnovljivim izvorima.

Kratkotrajni zagađivači: Oni obuhvataju metan, hidrofluorokarbon i čađ – naučnici kažu da njihovo ograničavanje ima potencijal da smanji kratkoroči trend zagrijavanja za 50 odsto tokom narednih nekoliko decenija.

Priroda: Zaustaviti krčenje zemlje, obnoviti šume, livade i magrove – sve to bi pomoglo u smanjivanju ugljen-dioksida.

Hrana: Naučnici kažu da je neophodna velika promjena u načinu ishrane kako bi ljudi jeli prvestveno biljke, a manje proizvoda životinjskog porekla. Smanjivanje bacanja hrane je takođe ključno.

Privreda: Promjeniti oslanjanje privrede na naftna goriva i ugalj – i odustati od rasta svjetskog BDP-a i težnje ka bogatstvu.

Populacija: Svijet mora da stabilizuje globalnu populaciju koja je u porastu za oko 200.000 ljudi dnevno.

Ko su naučnici koji su odobrili izveštaj?

Oko 11.000 naučnika svih vrsta i opredeljenja iz 153 zemlje sveta je odobrilo istraživanje. Autori kažu da nisu ciljali na pojedince, zbog čega postoji primjetan nedostatak nekih većih imena iz oblasti istraživanja klimatskih promena. Svi detalji o tome ko je potpisao odobrenje su objavljeni na internetu.

Šta autori žele da se sada desi?

Istraživačima je dosta, jer brojne konferencije i sastanci o klimi nisu uspijeli da proizvedu smislene akcije. Međutim, oni vjeruju da rastući globalni pokret protesta donosi nadu.

„Ohrabruje nas skorašnji porast zabrinutosti – vlade usvajaju nove zakone; djeca u školi štrajkuju; procesuiraju se tužbe; aktivistički građanski pokreti koji zahtevaju promjenu. Kao naučnici, apelujemo na široku upotrebu vitalnih znakova i nadamo se da će grafički indikatori olakšati onima koji pišu zakone, kao i javnosti, da razumiju razmjere krize, da srede prioritete i prate razvoj”.

A šta je sa rastom ljudske populacije?

Ideja o uticaju na rast ljudske populacija je veoma kontroverzna, a pregovarači Ujedinjenih nacija su je ocijenili kao previše „zapaljivu”. Autori kažu da okretanje glave na drugu stranu više nije opcija. Rast ljudske populacije je nešto čime se treba pozabaviti.

„Kada predstavljamo ove rezultate, važno je i da gledamo na pozitivne strane, a jedna od pozitivnijih koje smo izvukli iz ovih podataka jeste da sada postoji blagi pad nataliteta na globalnom nivou”. (Izvor: BBC)

 

 

Trenutno u okviru programa "Arhus centar" nema aktuelnih projekata.

Trenutno u okviru programa "Naš prostor" nema aktuelnih projekata.

Centar za životnu sredinu, pored projekata koje realizuje u okviru definisanih programa, aktivno radi i na drugim temama iz oblasti životne sredine i umrežavanja sa drugim organizacijama na regionalnom i međunarodnom nivou. U sekciji "Ostali projekti" prezentujemo projekte koji tematikom nisu vezani za određeni program.

Aktuelni projekti Završeni projekti

Trenutno u okviru programa "Arhus centar" nema aktuelnih projekata.

Trenutno u okviru programa "Naš prostor" nema aktuelnih projekata.

Centar za životnu sredinu, pored projekata koje realizuje u okviru definisanih programa, aktivno radi i na drugim temama iz oblasti životne sredine i umrežavanja sa drugim organizacijama na regionalnom i međunarodnom nivou. U sekciji "Ostali projekti" prezentujemo projekte koji tematikom nisu vezani za određeni program.

Aktuelni projekti Završeni projekti

Lost your password?